Haryana Board (BSEH) Class-12 Sanskrit-Previous Year Question Paper 2021 (HBSE) PDF Download (Free)

Haryana Board (BSEH) Class-12 Sanskrit-Previous Year Question Paper 2021 (HBSE) PDF Download (Free)

निर्देशः – 
(i) प्रत्येकं खण्डम् अधिकृत्य उत्तराणि एकस्मिन् स्थाने क्रमेण लेखनीयानि। 
(ii) प्रश्नसंख्याप्रश्नपत्रानुसारम् अवश्यमेव लेखनीया। 
(iii) श्रेष्ठाङ्कान् प्राप्तुं सुवाच्यलेखोऽपेक्ष्यते। 

खण्डः ‘क’ 
(अपठितम् अवबोधनम्) 

1. अधोलिखितम् अनुच्छेदं पठित्वा एतदाधारितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतपूर्णवाक्येन लिखत – 
इह संसारे सर्वेषु वस्तुषु समयः अधिको मूल्यवान् वस्तु वर्तते। अन्यवस्तूनि विनष्टानि पुनरपि लब्धुं शक्यन्ते परं समयः विनष्टः केनापि उपायेन पुनः प्राप्तुं न शक्यते। अस्य आयुषः यावान् अंशः निरर्थकं गतः स गतः एव। अतः तथा प्रयतितव्यं यथा एकस्यापि क्षणस्य दुरुपयोगः न स्यात्। समस्तः एव समयः समुचितरूपेण व्यतीतः भवेत्। समयः कस्यापि प्रतीक्षां न करोति। अनेके जनाः द्यूते, विवादे, वृथा भ्रमणे, पिशुनतायां निद्रायां च समस्तं समयं नयन्ति। ते निजजीवनस्य बहुमूल्यम् अंशं वृथा यापयन्ति। समयस्य सदुपयोगः जीवने सफलतायाः प्रथमसोपानम् समुन्नतेः च मूलमन्त्रोऽस्ति। प्रकृतिः अपि समयस्य सदुपयोगमेव शिक्षयति। ये जनाः समयस्य दुरुपयोगं न कुर्वन्ति ते सदा सुखेनैव तिष्ठन्ति। 
अतः आलस्यं विहाय सर्वदैव समयस्य सदुपयोगः कर्तव्यः। उक्तं च ‘क्षिप्रमक्रियमाणस्य कालः पिबति तद् रसम्’। 

प्रश्नः – 5 × 2 = 10 
(क) अस्मिन् संसारे अधिको मूल्यवान् वस्तु किं वर्तते ? 
(ख) समयस्य सदुपयोगः जीवने कस्याः प्रथमसोपानम् ? 
(ग) का समयस्य सदुपयोगं शिक्षयति ? 
(घ) किं विहाय सर्वदैव समयस्य सदुपयोगः कर्तव्यः ? 
(ङ) अनेके जनाः समयं कथं यापयन्ति ? 

खण्डः ‘ख’ (रचनात्मकं कार्यम्) 

2. विषयमेकमधिकृत्य लघुनिबन्धं संस्कृतभाषया रचयत – 1 × 3 = 3 
(क) स्वामी विवेकानन्दः। 
(ख) मम प्रियः कविः। 
(ग) संस्कृतभाषायाः महत्त्वम्। 

खण्डः ‘ग’ 
(पठितम् अवबोधनम्) 

3. अधोलिखितगद्यांशस्य हिन्दीभाषया सरलार्थः कार्यः – 1 × 5 = 5 
श्रीनायारः केन्द्रसर्वकारतः स्थानान्तरणेन आगत्य ओडिशासर्वकारस्य अधीने प्रायः वर्षत्रयेभ्यः कार्य करोति। तथाप्यस्मिन् वर्षत्रयात्मके कालखण्डे एकवारमपि स्वराज्यं केरलं प्रति गमनाय इच्छां न प्रकटितवान्। 
पुनरपि राजा सिंहासने समुपवेष्टुं गच्छति ततः अन्या पुत्तलिका समवदत् – ‘भो राजन् ! एतस्मिन् सिंहासने तेनैव अध्यासितव्यं यस्य विक्रमतुल्यम् औदार्यमस्ति।’ 

4. अधोलिखितश्लोकस्य हिन्दीभाषया सरलार्थः कार्यः – 1 × 5 = 5 
(क) असुर्या नाम ते लोका अन्धेन तमसावृताः। तांस्ते प्रेत्याभिगच्छन्ति ये के चात्महनो जनाः।। 

अथवा 

(ख) स मृण्मये वित्तहरणमयत्वात् पात्रे निधायार्थमनर्थशीलः। श्रुतप्रकाशं यशसा प्रकाशः प्रत्युज्जगामातिथिमातिथेयः।। 

5. अधोलिखितासु सूक्तिषु एकस्या सूक्त्याः भावार्थं हिन्दीभाषया लिखत – 1 × 3 = 3 
(क) विद्यया अमृतमश्नुते। 
(ख) योगः कर्मसु कौशलम्। 
(ग) दिदेश कौत्साय समस्तमेव। 

6. बाणभट्टस्य अथवा श्रीचन्द्रशेखरवर्मणः संक्षिप्तपरिचयः हिन्दीभाषया लेखितव्यः। 1 × 5 = 5 

7. अधस्तनयोः पुस्तकयोः मध्ये एकस्य पुस्तकस्य संक्षिप्तपरिचयः हिन्दीभाषया लेखनीयः – 1 × 5 = 5 
(क) रघुवंशम् (ख) गीता 

खण्डः ‘ङ’ (छन्दोलङ्कारयोः परिचयः) 

8. अधोलिखितेषु छन्दस्सु एकस्य छन्दसः संस्कृतभाषया लक्षणं लिखत – 1 × 2 = 2 
(i) अनुष्टुप् (ii) उपेन्द्रवज्रा (iii) वसन्ततिलका 

9. अधः प्रदत्तेषु अलङ्कारेषु एकस्य अलङ्कारस्य लक्षणं संस्कृतभाषया लिखत – 1 × 2 = 2 
(i) अनुप्रासः (ii) अर्थान्तरन्यासः (iii) रूपकम्

Haryana Board Class 12 , Sanskrit 2021 Free PDF Download link 

Other Important Question Paper:

Haryana Board (BSEH) Class-12 Punjabi-Previous Year Question Paper 2021 (HBSE) PDF Download (Free) 

Haryana Board (BSEH) Class-12 Physics-Previous Year Question Paper 2021 (HBSE) PDF Download (Free) 

Haryana Board (BSEH) Class-12 Mathematics-Previous Year Question Paper 2021 (HBSE) PDF Download (Free)