UPSC Main Exam 2024 Compulsory Subjects SINDHI Previous Year Question Paper PDF Download
UPSC Main Exam 2024 Compulsory Subjects SINDHI Previous Year Question Paper PDF Download
# सिंधी / SINDHI
(देवनागरी) / (Devanagari)
(लािजमी) / (Compulsory)
वस्तु : 3 कलाक Time Allowed : Three Hours
कुल मार्के : 300 Maximum Marks : 300
जरूरी हिदायत्
मेहरबानी करे सुवालनि जा जवाब लिखण खां पहिरीं हेठि डिनल हिदायत् ध्यान सां पढो :
समेई सुवाल करण जरूरी आहिन ।
हरहिक सुवाल जे साम्हूं मार्कूं लिखियल आहिन ।
जवाब सिंधी (देवनागरी लिपिअ) में लिखिणा आहिनि । जेकडहि कंहि सुवाल जे जवाब लाइ बी का हिदायत आहे त उनजो ध्यान रखियो वजे ।
कंहि सुवाल में अखरनि जी सीमा हुजे त उन खे ध्यान में रखी जवाब डिनो वजे कंहि सुवाल जो जवाब घुरबल लफ्जनि खां वडो या नंदो हूंदो त माकूं घटिजी सघनि थियूं ।
सुवालनि सां ग्रू िडनल जवाबी कॉपीअ मॅ को िहस्सा या पेज, खाली छिडयलू आहे त उन खे क्रास कयो वजे ।
## Question Paper Specific Instructions
Please read each of the following instructions carefully before attempting questions :
All questions are to be attempted.
The number of marks carried by a question is indicated against it.
Answers must be written in SINDHI (Devanagari script) unless otherwise directed in the question.
Word limit in questions, wherever specified, should be adhered to and if answered in much longer or shorter than the prescribed length, marks may be deducted.
Any page or portion of the page left blank in the Question-cum-Answer Booklet must be clearly struck off.
PHKM-C-SNDD
UPSC Main Exam 2024 Compulsory Subjects SINDHI Previous Year Question Paper PDF Download
Free PDF Download LINK Given in Last of This Post/ question Paper , For Image and Diagram Please refer to given PDF
UPSC Previous Year Question Paper, testbook ,UPSC Previous Year Question Paper PDF, UPSC Previous Year Question Paper PDF Download, UPSC Question Paper PDF Download, UPSC Previous Year Papers, UPSC Previous Year Papers PDF, UPSC Previous Year Paper Free D
UPSC Main Exam 2024 Compulsory Subjects SINDHI Previous Year Question Paper PDF Download
100
(a) लोकशाही ऐं इजहार-ए-ख्याल जी आजादी
(b) छापाणीअजोबहुरानुभारतमेंजल्दुअचणवारोआहे?
(c) कबाइली सकाफत जो तहफज : कोिशशूं ऐं इम्कानात
(d) ठल्हो चणो वजे घणो
Q2. हेिठ िडनलु टुकरु ध्यान सां पढो ऐं उन जे हेतां िलिखयल सुवालिन जा जवाब साफु, सही ऐं तुजु लफ्जिन मे िलखो : 12×5=60
तन्कीद, अदब जो हिकु हिसो समुहियो वजे थो, उन लाइ इसो बंदोबस्तु क्यो वजे थो त साहित्य पंहिजे हदुहन अंदर रहे. जडुहह हब का शइ अदब में शुमाफ कई वजे थी जेका उन जे सार जे वहहकरे में रुकावट हवझे थी, त अदबु नाकसु हथयो पवे, हबल्कुलि इएं जीअं संगीतु, जेको नामुवाहफकु मुशाहहदे जे अचण सां आलूदा बणजे थो.
खुशी, असां जे हकीकी अहहसासात जे इजहार ते मदार रखे थी. गेरहकीकी अहहसासात मांडां असां खे हसफं डुखु ई हमले थो. इहो मुहम्कन आहे त को शख्सु कूडहन अहहसासात मां हब खुशी माणे. के माण्ह हहन्सा कंदे खुशी माणींदा आहहन, हबयहन जी दोलत हडपु करण सां, या शख्सी गरज करे हबए खे हाजो पहचाडण सां, पर इहा सोच जी हफतरी रुहगवत नाहे. हहकु चोर रोशनीअ खां वधीक ऊंदह खे प्यार करे थो, पर उहो रोशनीअ जी बालादस्तीअ में रुकावट नथो बणजे.
अहहसासात, जहन सां असी हियहन जे हकीकी अहहसासन सां हहक हिए खे मुतहहदु करे सघूं. प्यार असां खे हियहन सां मुतहहदु करे थो, तकबुर जुदा करे थो. तमामु हठीलो शख्सु हियहन सां मुतहहदु कीअं थी सघंदो ? उन लाइ प्यार ई. हफतरी रुजहानु ऐं फूखुर हहकु कूडु आहे.
12 (a) तन्कीद खे अदब जो हिसो छो चयो वजे थो ?
(b) हकीकी ऐं कूडे इजहार जी माना छा आहे ? 12
(c) दिमागा जी फिरतूरी शाबत कहिडी नाहे ? 12
(d) लेखक जी राइ में हिकु सचो साहित्यकारू केरु थी सचे थो ? 12
(e) अदब ऐ प्रचार में फर्कु क्यो. 12
## Q3. हेठि ठडनल टुकर जो साफ अटिकल ट्रिएं हिसे जेतििो लिखो. उन जो उनवानु लिखण जी ज़रूरत न आिे. साफ अव्हां जी पंहिँजी डोलीअ में हुआणु घुरिजे. 60
इहो घ्यान में रखणु जरूरी आहे त साडु हिक मख्स्सु इन्फरादी शख्स् खे निशानो बणाईंदै थींदो आहे. इएं न आहे त कंहिं बि शख्स्, जेको दोलतमंदु, बुलंद अख्लाकु या इजतदार हुजे, उन सां साडु थिए. साडु अकेले सिर तड्हिं थींदो आहे जड्हिं असीं इएं मजींदा आहियूं त ब्रिया असां जी भेट कनि था या भेट करे सघनि था, कंहिं इन्फरादी शख्स्न जे खिलाफू रहम जोगो चवणू. हसदु कंहिं मन्फर्टु शख्स् खिलाफू न उभिरे थो जो असां खां डूर् आहे या असां सां मिलियलु न आहे ऐं जड्हिं इहा पक नाहे त माण्हू गड्ढिजी असां डांहुं घ्यानु डींदा ऐं भेट कराईदा. काशीअ में रहंददु हिकु शाह्काफ माण्हू यूरोप जे माण्हूअ जी शाह्कारीअ सां साडु न कंदो. हिकु हिंदी शाइर् कंहिं अंग्रेजु शाइर् सां हसदु न रखंदो. साडु घणो करे माइट्रनि, ब्राराणप जे दोस्तनि, हम कलासियुनि ऐ पाडेसिस्युनि जे विच में ई उसिंरंदो आहे. माण्हू जेके ब्राराणप खां बिना रोक टोक बचिपन खां इंदे वेंदे डिठा वया आहिन हिक ब्रिण् जी तरकीअ ते साडु कनि था. जेकड्हिं ब्रिन दोस्तनि मां को हिकु काम्याबु थिए थो ऐं कंहिं सुठी पदवीअ ते पहुचे थो, उहो घणो करे इहा कोशिश करे थो त ब्रियो दोस्तु उन सागिए मकाम ते न पहुचे. हुननि जी ग्रोला में कंहिं जी हास्लात लाइ लिकल वजूहात जे रुकावटुनि खे बेनकाबु करणु आहे, इहो महस्सु करणु गेर-खाजी न आहे त उन जे कढ झूना दोस्त ई हुजनि था. जड्हिं असीं ब्रियनि सां नातनि खे वधायूं था ऐं उन्हनि खे पाण सां मिलाईंदे गडु था करियूं, त असीं न सिर्फ हम आहंगीअ जी पोख था करियूं पर नामुवाक्रिकत ऐं झगिड़े खे हथी था ड्रियूं. इहो असां लाइ नामुक्किन आहे त अकेलाई
सुठाईअ जे तवकुआत खे चिणग झेई सघूं पंहिँजे अमल दुआरा, उन लाइ मोरूसी गेरयकीनी मुस्तकबिल जे उबतइ वजूं था. मुस्तकबिल जी गेरयकीनाइप अटल ऐं नाकाबिल-ए-फतह आहे, एतिरे कदुर जो असां जी समूरी ज्ञाण ऐं सियाणप हूंदे बि मुकमिलु तोर हाराए नथा सघूं
हाणि, फेसिला-कुन छा आहे त, साड ऐ हसद जी बादशाहत हूंदे, कंहि मख्सूसु हासिद जे भर में वाझायतु मक्सदु, सघारे मुतबादल समाज जी जरूरत आहे. समाज जे मुशाहिदे खे असूर अंदाज् करण लाइ ‘साड’ जो जन्मु थो थिए. तरकी, अख्लाकी बुलंदी ऐं तमामु घणो अदबु खान्गी खुवाहिश लाइ न आहिन, अकेले सिर पंहिजी खुशी ऐं मोज खातिर, जातीअ खुधाइण खां सवाइ. भल जेकडहि असीं सही माना में दोलतमंद या ब्रियनि जी भेट में अख्लाकी तोर बुलंद न आहियूं, पर जेकडहि समाजु असांखे बराबरीअ वारो या मथांहों दजों डिटि थी, असीं खश रहंदासीं ऐं हसद जी बाह खां मुतासिरु न थींदासीं. कुझु बि हासतुल् न करण जे बावजूद जीअं त उहो मन्फदु आहे, असीं पोइ बि अकेले सिर मुतमइन था रहूं छो त समाज में अहिडो असरु आहे. साडु हिकु जहरु आहे जेको हथरादू समाजी बराबरीअ मां पैदा थिए थो. उन जी लोडु जे मातहत, असीं हरूभरू बि डुखोइबा आहियूं, भल खणी जडहि असांखे पंहिजी भलाईअ लाइ तिखो अहिसासु न बि थिए त जीअं ब्रिया तरकी माणीन.
हिकु जजु इन्साफु डिंदो आहे, ओसारी कंदडु कारीगरु सिर मथां सिर रखे थो. समाजी बहबूदीअ जे ख्याल खां हिक जज लाइ वाजिबु न थींदो, इहो चवणु सही न थींदो त कारीगरु कहिडे बि नमूने नंढो कमु कंदडु आहे. हिक जाती जंहिं में नंढ वड्डाइप जी सोच घणे भाडे पेर ज्ञमाए चुकी आहे, उनजे मुख्तलिफु त्रबिकुनि में साडु दाइमी मोजूदु रहे थो, ऐं इतहाद जे तरफ तरकी कड्डिं मस नजर अचे थी. जेकड्डिं मुख्तलिफु धंधनि विच में का बि घट वधाई न आहे, त उहा ग्राल्ह अवाम खे जीअण में मददगारू थिए थी, उन जे उबतडि, धंधनि जी गूनागूनियत जी इजत कई वजे थी ऐं समाज मां गेरुइतमीनानु दूर थींदो. जंहिं समाज में इन अणबराबरीअ वारो अहिसासु हर तरफु माण्हुनि जे वटंवार में चडीअ तूरह नजर अचे, त उते माण्हुनि जी शकती सिर्फ कंहिं मख्सु मेदान में वधे थी ऐं कमु करण जो मैदानु गैरु मुमासिल बणिजे थो. (625 शब्द)
20
## Q4. हेठि ठडनल टुकर जो अंग्रेजीअ में तजुर्मो करियो :
घरेलू सुनअत या ‘स्माल स्केल इंडस्ट्रीज’ जी ग्राह्लिह अजुकल्ह भारत में हिकु दफो वरी जोरु पकिडे रही आहे. इन तूरह जे बुन्याद में अहिड़नि घरेलू किस्म जे नंढनि धंधनि जी रिशा लिकल आहे, जनि खे नंढी जाइ ते थोरी पूंजी ऐं महिनत सां स्थापित करे कहिड़ो बि माण्हू पैदावार जो हिसेदार शीदे पंहिँजी रोजी रोटीअ जे मसइले खे हलू करे सघे थो; बेकारीअ सां विद्वेदे पंहिँजो आमु दजे वारो जीवनु गुजारे सघे थो. भारत जहिड़े मुल्क लाइ इन तूरह जूं नंढियूं सुनअतूं ई फाइदेमंद थी सघनि थियूं. इहा ग्राह्लिह महात्मा गांधीअ आजादीअ वारी तहरीक जे ड्रॉहंनि में ई समुझी वरती हुई. हुन आजाद भारत में उन तूरह जा यूनिट काइमु करण लाइ, रिवायती सुनअतुनिखे जदीदु बणाइण जी प्रेरणा ड्रिनी हुई पर आजादीअ जी हासिलात खां पोइ असां जे अगुवाणनि उन तूरफ को बि ध्यानु न ड्रिनो. हिते वडा वडा कारखाना लगंदा रहिया ऐं उहे बि ताकृतवरु माण्हुनि जी निजी मिल्कियत थी रहिजी वया. होडांहूं वधंदड आदमशुमारी, तालीम जो प्रचार, सुजागी, हुकूक जी घुर ऐं सुजाणप, बेरोजगारीअ जूं लगातार वधंदड लाईनूं; इन्हनि सभनी अजु जे सुजागु मुफकिरनि खे मजबूर करे छडियो आहे त देर सां ई सही, मुल्क जे इन तूरह जे वधंदड मसअलनि खे मुंडूं ड्रियण लाइ गांधीवादी सूतरनि खे अपिनाइजे, जेके हितां जी जरूरतुनि खे पूरो करे सघनि था. नतीजे तोर अजु मुल्क में घरेलू कारखाननि जो ज्ञारु फहिलजण लगो आहे.
## Q5. हेठि ठडनल टुकर जो िसंधीअ में तजुर्मो करियो :
In our democratic system, the press has a vital role. While there has been large-scale expansion of the print and visual media in recent years, a focused approach to dealing with major societal and political issues has still to evolve. There is, as yet, excessive and exaggerated coverage of exposures and scandals and far too little well-informed comment or analysis of the various deep-rooted factors which generate the continuing malaise. The media could make an extremely useful contribution by devoting adequate coverage to tasks well done, highlighting the achievements of honest and efficient public servants and organizations, according special attention to developments in the remote and backward areas of our country. Our media is free and unfettered. It should be able to expose cases and incidents involving irregular and unlawful exercise of authority and abuses of all kinds. The existing ills in our socio-political environment will, on present reckoning, take considerable time to remedy. The Department of Personnel and Administrative Reforms should focus on establishing institutions responsible for all personnel matters — appointments, postings, transfers etc. — without any external interference. Also, there is a need for adoption of a robust code of ethics to be followed by those involved in public functioning.
2x5=10
(i) कारीगर 2
(ii) किसा 2
(iii) भेण 2
(iv) मदं 2
(v) किताबु 2
(b) हेठि डडनल लफ्िनन जा िजद बुधायो : 2x5=10
(i) धरती 2
(ii) सुबुह 2
(iii) चोरु 2
(iv) मरीज 2
(v) रोशनी 2
(c) हेठि डडनल लफ्िनन जा िजस बदलायो : 2x5=10
(i) डाकटर 2
(ii) घोडी 2
(iii) मामो 2
(iv) चाची 2
(v) हठीलो 2
(d) हेठि डडनल इस्तलाहनन जी माना ललखी जुममले में कम आणणयो : 2x5=10
(i) ओसीअडो कणु 2
(ii) बांहबेली थियणु 2
(iii) दस्तअंदाजी कणु 2
(iv) कुमहलो अचणु 2
(v) घोडी ठियणु 2
UPSC MAIN Compulsory Subjects Free PDF Download-SINDHI
Other Question Paper :
UPSC Main Exam 2024 Compulsory Subjects PUNJABI Previous Year Question Paper PDF Download
UPSC Main Exam 2024 Compulsory Subjects ODIA Previous Year Question Paper PDF Download
UPSC Main Exam 2024 Compulsory Subjects NEPALI Previous Year Question Paper PDF Download